( د 427 ق 1037 م ) . داستانى است پوشيده فلسفى - عرفانى از زبان مرغان ، مانند كردن انسان در بند تن ( روح در بند ماده ) به پرنده‌اى در شبكهء دام . چند بار چاپ شده است . ( مشار ، عربى 435 ) از آن ميان : ليدن ، 1891 م ، به كوشش ميخائيل بن يحيى المهرنى با ترجمهء فرانسوى . آغاز : هل لاحد من اخوانى ان يهب لى من سمعه قدر ما القى . ترجمهء فارسى از احمد فرزند محمد فرزند قاسم فرزند خديو ، اخسيكتى ( اخسيكت از سرزمين فرغانهء تركستان ) ملقب به ذو الفضايل و مكنى به ابو رشاد ( 466 - 528 ق ) ، نويسنده و سراينده ، نگارندهء « زوائد » در شرح « سقط الزند » و « تاريخ ابو رشاد » هردو به عربى . از او جز اين كتاب گويا نگارش ديگرى به فارسى در دست نيست . و اين جز ترجمهء وجيه الملة و الدين و جز رسالهء طير فارسى ش 665 آستان قدس است ( عبد الحسين حايرى ) . آغاز : رسالة الشيخ ابو على . . . ترجمها الى الفارسية الشيخ الامام . . . احمد بن محمد . . . الاخسيكتى ، ره . هيچ‌كس هست از برادران من كه چندان سمع عاريت دهد كه طرفى از اندوه خويش به او بگويم . نسخه‌ها 2 / 758 ( 1 نسخه ) ؛ مهدوى ، مصنفات ابن سينا 177 - 178 ؛ معجم المؤلفين 2 / 144 . دايره 4 / 1 ابن سينا ؛ همانجا 7 / 185 اخسيكتى ؛ طبقات 5 / 63 ؛ اعلام 24 / 1033 سينا ؛ فهرستواره 1 / 301 « ترجمهء رسالة الطير » ، 413 « رسالة الطير » ؛ كشف الظنون 1 / 280 « تاريخ ابى رشاد » . . مجلس 5 / 412 . * ترجمهء رسالة الطير . ابن سينا - ساوى - شرح رسالة الطير . * ترجمهء رسالة الطير . ( شبكة و الطير ) . متن از ابن سينا ( همان بالا ) ترجمه از شهاب الدين عمر فرزند محمد سهروردى ( د 632 ق ) . همراه چند رسالهء سهروردى و « شرح رسالة الطير » ساوى ( هف ) به كوشش اسپيس به سال 1935 م در اشتوتگارت چاپ شده است . صفا 2 / 398 ، همانجا 996 ؛ مهدوى ، مصنفات ابن سينا 177 - 178 سه ترجمهء آن ، از آن ميان همين ؛ اعلام 2 / 1022 . سپهسالار 5 / 308 « الطير » . * ترجمهء رسالة الطير . متن همان ( - بالا ) ترجمه از برهان الدين حميدى . چاپ : تبريز ، 1349 خ ، 218 ص . مشار 2 / 2582 « رسالة الطير ابن سينا » ترجمه . * ترجمهء رسالة الطير . الشبكة و الطير . متن همان ( - بالا ) مهدوى سه ترجمه براى آن ياد مىكند . 1 - شهاب الدين عمر فرزند محمّد سهروردى شهيد ( د 632 ق ) . چاپ : اشتوتگارت ، 1935 م ، همراه چند رسالهء سهروردى ، 2 - عمر فرزند سهلان ساوى ، كه نيز همراه چند رسالهء سهروردى ، اشتوتگارت ، 1935 م ، چاپ شده . 3 - مولانا وجيه الملة و الدين ، نسخهء اسعد افندى 4 / 3688 ( مهدوى مصنفات ) نسخهء زير . آغاز ترجمه 3 : پيش از شروع در مقصود به ياران